การปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา ในหมวดความลับทางการค้า

คุณเคยสงสัยไหมว่าทำไมน้ำอัดลม Coca-Cola ถึงมีรสชาติที่ไม่มีใครเลียนแบบได้? หรือทำไมไก่ทอด KFC ถึงมีเอกลักษณ์เฉพาะที่ทำให้คนทั่วโลกติดใจ? คำตอบคือ "ความลับทางการค้า" (Trade Secrets) - หนึ่งในทรัพย์สินทางปัญญาที่ทรงพลังที่สุดในโลกธุรกิจไม่ใช่เฉพาะแค่บริษัทข้ามชาติเท่านั้น แม้กระทั่งร้านต้มยำริมทางหรือโรงงานน้ำพริกในบ้านเราก็มีความลับทางการค้าที่ช่วยให้ธุรกิจประสบความสำเร็จ และที่สำคัญคือ การปกป้องความลับเหล่านี้อาจเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวและท้าทายกว่าที่คุณคิด

ความลับทางการค้าคืออะไร?

ตามพระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 มาตรา 3 ได้ให้ความหมายไว้ว่า ความลับทางการค้าคือ ข้อมูลการค้าที่ยังไม่เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป มีประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ และเจ้าของได้ใช้มาตรการที่เหมาะสมในการรักษาไว้เป็นความลับ

องค์ประกอบสำคัญของความลับทางการค้า

เพื่อให้เข้าใจง่ายทีมงาน EPSILON LEGAL ขออนุญาต ความลับทางการค้าต้องมีองค์ประกอบครบ 3 ข้อ

• เป็นข้อมูลเชิงความลับ - ไม่เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไป

• มีประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ - สามารถนำมาใช้ประโยชน์ทางการค้าได้จริง

• มีการป้องกันและคุ้มครองข้อมูลอย่างเหมาะสม - เจ้าของได้ใช้มาตรการป้องกันที่เหมาะสม

ข้อสังเกต - ความคิด (idea) ที่ยังเป็นนามธรรมจะไม่ถือเป็นความลับทางการค้า เว้นแต่ความคิดนั้นจะมีรายละเอียดเพียงพอที่จะนำไปปฏิบัติได้จริง

ธุรกิจไหนควรให้ความสำคัญกับความลับทางการค้า?

จริง ๆ ก็สำคัญในทุกธุรกิจแต่ธุรกิจที่จะพบการใช้ความลับทางการค้าบ่อย ๆ คือ กลุ่มอุตสาหกรรมที่มีการใช้สูตรพิเศษ สูตรลับเฉพาะ กรรมวิธี ระเบียบการทำงาน ที่แปลกแตกต่าง และไม่เหมือนใคร โดยเราจะยกตัวอย่างกลุ่มอุตสาหกรรมต่อไป

กลุ่มอาหาร ร้านอาหาร และเครื่องดื่ม

ด้วยกลุ่มนี้ มักมีพวกสูตรอาหาร สูตรน้ำจิ้ม วิธีการปรุง การจัดการวัตถุดิบ ซึ่งเหล่านี้เป็น "ความลับ" ของธุรกิจ

เช่น ส่วนผสมลับของไก่ทอด KFC ที่เป็นสูตรเครื่องเทศ 11 ชนิดของ KFC ถูกเขียนลงกระดาษและเก็บไว้ในตู้เซฟพิเศษ ด้วยระบบรักษาความปลอดภัยระดับสูงหรืออีกตัวอย่างจาก สูตรลับ Coca-Cola บริษัทได้เก็บสูตรลับไว้เป็นความลับมานานกว่า 130 ปี โดยมีเพียงไม่กี่คนในโลกที่รู้สูตรสมบูรณ์

กลุ่มการผลิต และอุตสาหกรรม

บางการผลิตเป็นวิธีการเฉพาะของครอบครัวบ้าง หรือจะเป็นสูตร หรือกรรมวิธีในการผลิตสินค้า

เช่น กรณีลิสเตอรีน ซึ่งบริษัท Pfizer จ่ายค่าลิขสิทธิ์ให้กับครอบครัวผู้ประดิษฐ์เป็นเวลานานกว่า 70 ปี แม้สูตรจะถูกเปิดเผยไปแล้ว เพราะสัญญาไม่ได้กำหนดให้ยุติการจ่ายเงินเมื่อความลับถูกเปิดเผย อันตรายที่อาจทำให้ความลับทางการค้าสูญเสียไป

กลุ่มเทคโนโลยี และอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์

ตัวโค้ด Logic รวมไปถึงรู้แบบของการ Service และถ้า UX หรือ UI มีการซ่อน Logic พิเศษไว้ในระบบก็จะยิ่งใช่เลย

การรักษา "ความลับทางการค้า" ให้เป็น "ความลับทางการค้าต่อไป" ต้องอาศัย

1. การป้องกันความลับที่เพียงพอ เช่น การเก็บในตู้เซฟ การฝากไว้ในที่ให้บริการเก็บข้อมูล

2. สติ ที่จะไม่เปิดเผยข้อมูลอันเป็นความลับทางการ กล่าวคือ ของใดที่เป็น "ความลับ" ต้องเป็น "ความลับ" ต่อไป เช่น สูตรก๋วยเตี๋ยวคุณย่า หรือเวลาไปออกรายการโทรทัศน์ก็ต้องระวังการบอกสูตรทั้งหมด

   
   

วิธีการจัดการความลับทางการค้าให้ยังคงเป็น "ความลับทางการค้า"

สร้างระบบรักษาความปลอดภัย	ใช้รหัสผ่านที่แข็งแกร่ง จำกัดการเข้าถึงเฉพาะบุคคลที่จำเป็น เก็บเอกสารสำคัญในที่ปลอดภัย
ทำสัญญาเก็บความลับ (NDA)	ลูกจ้างและพนักงาน พันธมิตรทางธุรกิจ ที่ปรึกษาและผู้ให้บริการ
ฝึกอบรมพนักงาน	ให้ความรู้เรื่องความสำคัญของความลับทางการค้า สร้างจิตสำนึกในการรักษาความลับ กำหนดแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน
ติดตามและควบคุม	ตรวจสอบการใช้งานข้อมูล สร้างมาตรการป้องกันการรั่วไหล มีแผนรับมือเมื่อเกิดปัญหา

ความลับทางการค้าเป็นสมบัติที่มีค่าของทุกธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจขนาดใหญ่หรือขนาดเล็ก การรู้จักและปกป้องความลับทางการค้าอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ธุรกิจของคุณมีความได้เปรียบในการแข่งขันและสร้างมูลค่าในระยะยาว หากคุณต้องการคำปรึกษาเกี่ยวกับการปกป้องความลับทางการค้าหรือทรัพย์สินทางปัญญาอื่นๆ สามารถติดต่อขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาของ Epsilon Legal ของเราได้ครับ